TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesinin görüşülmesi amacıyla toplandı. Toplantı için komisyon salonuna gelen Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, muhalefetin tepkisiyle karşılaştı. Bazı muhalefet milletvekilleri, MESEM’de yaşamını yitiren öğrencileri anımsatarak Bakan Tekin ile tokalaşmadı. Tepkileri görmezden gelen Tekin ise milletvekillerine, “Elimi sıkmadığınız için ben nasıl yaşayacağım?” karşılığını verdi.

Milli Eğitim Bakanlığı’na 2027 yılı için 2 trilyon 458 milyar 762 milyon TL’lik ödenek teklif edildi. Eğitim bütçesinde 2026 yılına oranla sayısal olarak yaşanan artış, bütçe verilerine ise yansımadı.

MAARİF SAVUNMASI

Gergin başlayan komisyon toplantısında ilk sözü, bütçe sunumu için Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin aldı. Sunumunda eğitimin sorunlarına değinmeyen Tekin, “Bilimsellikten uzak ve ideolojik dayatma içeriyor” eleştirileri yöneltilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ni savundu. Modele yönelik eleştirilerin pedagojik kaygı taşımadığını ileri süren Tekin, “Modelimize yöneltilen itirazların önemli bir kısmının ahlak ile bilginin ilişkisini doğru kuramayan pozitivist bir indirgemeciliğin ve modernleşmeyi kendi değerlerinden uzaklaşmakla özdeşleştiren tek boyutlu bir anlayışın mirasından beslendiğini gördük” dedi.

Bakan Tekin, Maarif Modeli kapsamındaki müfredat değişikliklerini, şu sözlerle değerlendirdi:

“Eğitimin sömürgesizleştirilmesini sınıflarımıza taşırken işe de tarihimizi yeniden kendi dilimizle anlatmaktan başladık. Geçmişini başkasının kavramlarıyla okuyan bir neslin, farkına bile varmadan o kavramların taşıdığı hükmü de devraldığını gördük. Yıllar boyunca bu toprakların çocukları Anadolu’yu yakıp yıkan, Kudüs’ü kana bulayan orduların yürüyüşünü, ‘Sefer’ diye ezberledi, soykırımların yaşandığı, kıtaların talan edildiği bir çağı ise ‘Keşif’ diye okudu.”

ASLAN PAYI İDDİASI

Tekin, eğitim bütçesini savunurken AKP’li yılları adeta milat olarak kabul ederek, 2001 yılından örnekler sıraladı. Bakan Tekin, AKP öncesinde ilkokuldan lise son sınıfa kadar matematik dersini bir matematik öğretmeninden almadan mezun olan öğrenciler olduğunu iddia etti. Tekin'in, “Eski Türkiye” olarak nitelendirdiği Türkiye'yle ilgili, “Köydeki evladımız okulundan, okula ulaşan kitabından, kitabına kavuşan inancından, inancına sahip çıkan da geleceğinden uzak tutuldu” sözleri de salonda seslerin yükselmesine yol açtı. Bakan Tekin öte yandan, AKP hükümetleri döneminde bütçeden aslan payının eğitime ayrıldığı iddiasını da tekrarladı.

BÜTÇEDE ERİME

Bakan Tekin’in, “Aslan payı” iddiasına karşın Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’ndan geçirilen MEB bütçesinin merkezi yönetim bütçesi içinde 2013 yılında yüzde 12, 2026 yılında yüzde 10 olan payı, 2027 yılı için yüzde 9’a kadar geriledi. MEB bütçesinin 2016 yılında yüzde 3’e dayanan milli gelir içindeki payının ise 2027 yılında yüzde 2,2’ye düşeceği öğrenildi.

2026-2027 döneminde Diyanet İşleri Başkanlığı bütçesinin, Milli Eğitim Bakanlığı bütçesine göre sayısal anlamda daha çok artırılması da dikkati çekti. Diyanet İşleri Başkanlığı’na 2027 yılı için teklif edilen bütçenin 2026 yılı bütçesine göre artış oranı yüzde 31,3 olurken Milli Eğitim Bakanlığı’na 2027 yılı için teklif edilen bütçenin 2026 yılı bütçesine göre artış oranı yüzde 26,4’te kaldı. MEB’in 2027 yılında alacağı 2,4 trilyon TL’lik bütçesinin yüzde 73’ünü personel, yüzde 9,1’ini ise sosyal güvenlik devlet primi giderleri oluşturdu.

İKTİDARIN İDEOLOJİSİ

MEB’e 2027 yılı için teklif edilen bütçenin detayları da bakanlığın eğitim yatırımları tercihlerini gözler önüne serdi. Muhalefetin, “AKP’nin ideolojisine göre öğrenci yetiştirilmek isteniyor” eleştirilerini akıllara getiren bütçe detayları, dini ve mesleki eğitime verilen ağırlığı bir kez daha gün yüzüne çıkardı. Bütçeden din öğretimi yapan okullara 2027 yılı için 108 milyar 961 milyon 51 bin TL’lik ödenek öngörüldü. Mesleki ve teknik eğitim okulları için öngörülen 2027 yılı ödeneği ise 285 milyar 889 milyon 547 bin TL oldu. MEB’in din öğretimi ve mesleki eğitim yapan okullara 2027 yılında dağıtacağı toplam kaynak kayıtlara, 385 milyar 97 milyon 116 bin TL olarak geçti. Dini ve mesleki eğitim yapan okullara ayrılan 385 milyar TL’lik bütçeye karşın Anadolu, fen ve sosyal bilimler liselerini kapsayan genel ortaöğretim okullarına ayrılan bütçenin düşüklüğü dikkati çekti. MEB’in bütçe verilerine göre, öğrenciler tarafından en çok tercih edilen okul türlerine ayrılan kaynak, 276 milyar 136 milyon 65 bin TL ile ifade edildi.

“SAYILARI EĞİP BÜKÜYORSUNUZ”

Komisyon toplantısında muhalefet sıralarından ilk söz, YENİ Parti Milletvekili Suat Özçağdaş’a verildi. Özçağdaş, Bakan Tekin’in sunumunda eğitimin sorunları dışındaki her şeyden bahsettiğini belirterek, “Bakan’ın siyasi olarak nerede durduğuna dair uzun söylemini dinledik” diye konuştu. MEB bütçesinin merkezi bütçe içindeki payının giderek eridiğinin altını çizen Özçağdaş, “Merkezî yönetim bütçesi içinde eğitim yatırımlarına ayrılan pay nedir? Beğenmediğiniz, kızdığınız, hakaret ettiğiniz Bülent Ecevit'in döneminde 37,33'tü, 2025’te ise yalnızca 12,22'ydi. Bu sene de 10,27... Siz sayıları eğip bükebilirsiniz, gerçekler gün gibi ortada” ifadelerini kullandı.

GERÇEKLEŞMEYEN VAATLER

AKP’nin, “2020’de ikili öğretimi bitiriyoruz” vaadinin gerçekleşmediğini de vurgulayan Özçağdaş, özetle şunları söyledi:

“Bugün itibarıyla ilkokulların yüzde 37'si halen ikili öğretimde.

Okullaşmaya yönelik 3-5 yaş için yüzde 90 hedefi koymuştunuz 2023'te, bugün itibarıyla yarısına ulaşabilmiş değilsiniz. Dahası, katkı payını getirdiniz, yemekleri iptal ettiniz. Ama çok başarılı olduğunuz alanlar var, hiç bahsetmiyorsunuz. Mesela, özel okulların sayısını ve öğrenci sayısını üç kat artırdınız, köy okullarından 20 binini kapattınız, yatılı ilköğretim bölge okullarını neredeyse yok ettiniz.”

ÖLÜMLER

Özçağdaş, MESEM’ler ve okul saldırılarında yaşamını yitiren öğrencileri de komisyonun gündemine taşıdı. Konuşmasını, Tekin’in bakanlığı döneminde yaşamını yitirenlerin fotoğraflarını masasına koyarak gerçekleştiren Özçağdaş, şunları kayda geçirdi:

“Dünya tarihinde sizin kadar kendi sorumluluk alanında yurttaşın öldüğü bir eğitim bakanı yoktur. Toplam 63 olayda 51 kişi hayatını kaybetti. Geçen hafta, MESEM'in ilk gününde Halil İbrahim Yağız Antep'te öldü. Halil İbrahim gibi 24 çocuğumuz öldü. Toplamda 51 kişi hayatını kaybetti ve siyasi değerlerden, erdemden bahseden birisinin kendi yönetimi döneminde 51 değil bir kişi bile ölmüş olsaydı istifa etmesi gerekirdi.”