Diyabetin, insülin hormonunun yeterli üretilememesi veya vücutta etkili şekilde kullanılamaması sonucunda kan şekerinin yükselmesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalık olduğunu belirten Dr. Damla Köksalan, hastalığın dünya genelinde giderek artan önemli bir halk sağlığı sorunu olduğuna dikkat çekti.

Uluslararası Diyabet Federasyonu’nun 2025 yılı verilerine göre dünyada yaklaşık 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını ve bu kişilerin önemli bir bölümünün hastalığından habersiz olduğunu ifade eden Köksalan, Türkiye’de de diyabetin ciddi boyutlara ulaştığını ve yaklaşık 10 milyon yetişkinin diyabetli olduğunun tahmin edildiğini belirtti.

Diyabetin başlıca Tip 1, Tip 2 ve gebelik diyabeti olmak üzere üç temel türü bulunduğunu aktaran Köksalan, Tip 1 diyabetin bağışıklık sisteminin pankreasta insülin üreten hücrelere saldırması sonucunda geliştiğini ve özellikle çocukluk ve gençlik döneminde görülmekle birlikte her yaşta ortaya çıkabileceğini söyledi. Çocuklarda aşırı su içme, sık idrara çıkma ve iştaha rağmen kilo kaybı gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Köksalan, erken tanının özellikle Tip 1 diyabette hayati önem taşıdığını ifade etti.

Tip 2 diyabetin ise insülin direnci ve insülin üretimindeki yetersizlikle ilişkili olduğunu belirten Köksalan, tüm diyabet vakalarının yüzde 90’ından fazlasını Tip 2 diyabetin oluşturduğunu söyledi. Fazla kilo, hareketsizlik, sağlıksız beslenme ve aile öyküsünün önemli risk faktörleri arasında yer aldığını belirterek Tip 2 diyabetin önlenebilir ve kontrol altına alınabilir bir hastalık olduğuna dikkat çekti.

Kontrol altına alınmayan diyabetin kalp krizi, inme, böbrek yetmezliği, görme kaybı ve diyabetik ayak gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade eden Köksalan, Tip 2 diyabetin çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebildiğini, bu nedenle bazı hastaların organ hasarları geliştikten sonra tanı alabildiğini vurguladı.

Diyabetten korunmak ve hastalığın erken teşhis edilmesini sağlamak için sağlıklı beslenme, ideal kilonun korunması ve düzenli fiziksel aktivitenin önemine değinen Köksalan, haftada en az 150 dakika egzersiz yapılmasını önerdi. Risk grubunda bulunan kişilerin düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaları gerektiğini belirten Köksalan, açlık kan şekeri 100-125 mg/dL arasında ölçülen kişilerin değerlendirme ve takip amacıyla aile hekimlerine başvurmalarının önemini hatırlattı.

Dr. Damla Köksalan, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Diyabeti erken fark etmek, hastalığa bağlı gelişebilecek komplikasyonları önlemenin ve sağlıklı bir yaşam sürdürmenin en etkili yollarından biridir. Unutmayalım; erken tanı hayat kurtarır.”
Sağlık Bakanlığımızın bu yılki çağrısını hatırlatarak tüm vatandaşlarımızı diyabet konusunda bilinçli olmaya davet ediyoruz: Diyabeti erken fark et, hemen harekete geç!