Saray yönetimi ülkeyi her alanda uçuruma sürükledi. Çeyrek asırlık AKP iktidarı boyunca on binlerce işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirirken ülkenin tüm imkanları sermayenin kanlı çarklarına harcandı. AKP’li elitler kasalarını doldururken milyonlarca yurttaş açlığa ve yoksulluğa mahkum edildi. Enflasyon karşısında sefalet ücretleri her geçen gün erirken işsizlik tavan yaptı. Sandıktan umudu kesen rejim, yargı sopasıyla muhalefeti dizayn etmeye, ses çıkaran, itiraz eden herkesi susturmaya çalıştı.

Seçilmiş belediye başkanlarını tutuklayan, sandıkta kazanamadığı belediyelere çöken, gazetecileri, siyasileri, öğrencileri, kadınları, yaşam savunucularını, emeklileri, emekçileri, kısacası toplumun hemen her kesimini hedef tahtasına koyan iktidarın yarattığı son kriz ise fon skandalı oldu. Halk açlıkla boğuşurken bir grup yandaşın milyarlarca liralık servet kazandığı ortaya çıktı. Üstelik skandal, yarattığı domino etkisiyle ülkeyi daha derin bir yoksulluk girdabına sürükledi. Bütün bu krizlerin sorumlusu olan rejim, fon vurgunuyla kendi karakterini bir kez daha gözler önüne serdi.

Yaşanan bütün bu gelişmeler, iktidarın inandırıcılığını büsbütün yitirmesine neden oldu. Toplumun ezici çoğunluğu iktidardan duyduğu rahatsızlığı bulduğu her fırsatta dile getirmeye çalışırken kamuoyu yoklamaları da AKP’deki erimeyi ve iktidara yönelik tepkinin boyutlarını ortaya koyuyor. Son olarak Yöneylem Araştırma tarafından yapılan çalışma, fon vurgununun seçmen algısındaki etkisini gözler önüne serdi. Araştırmanın sonuçları, iktidarın bütün çabalarına rağmen toplumun ezici çoğunluğunu fon skandalı konusunda ikna edemediğini gösterdi.

İKTİDAR İKNA EDEMİYOR

Yöneylem Araştırma tarafından 81 ilde 2 bin 400 kişiyle gerçekleştirilen araştırmada, kamuoyunda “fon krizi” olarak adlandırılan finansal dalgalanma ve bunun sonuçlarına ilişkin seçmenlerin değerlendirmeleri ölçüldü. Araştırma sonuçları, fon krizinin kamuoyunda geniş bir kesim tarafından takip edildiğini ve AKP yönetimine yönelik güven kaybını derinleştirdiğini ortaya koydu.

Katılımcıların yaklaşık yarısı fon kriziyle ilgili gelişmeleri yakından takip ettiğini belirtirken yüzde 25’e yakını gelişmeleri kısmen takip ettiğini ifade etti. Fon krizinden haberdar olmadığını söyleyenlerin oranı yüzde 12,6, krizi duymakla birlikte gelişmeleri takip etmediğini belirtenlerin oranı ise yüzde 11,6 olarak ölçüldü.

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, AKP’li yöneticilerin haksız kazanç sağladığı yönündeki haberlerin toplumdaki karşılığı oldu. Seçmenlerin yaklaşık yüzde 72’si, fon krizi sürecinde bazı AKP’li yöneticilerin haksız kazanç sağladığı yönündeki haberleri inandırıcı bulduğunu belirtti. Bu yöndeki haberlere inanmadığını söyleyenlerin oranı ise yaklaşık yüzde 10'da kaldı.

Bulgular, AKP yönetiminin söz konusu haber ve iddialara ilişkin kamuoyuna yaptığı açıklamaların seçmenler nezdinde yeterince karşılık bulmadığını da gösterdi. Fon krizi sürecinde bazı AKP’li yöneticilerin haksız kazanç sağladığına yönelik iddialar karşısında AKP yönetiminin açıklamalarını ikna edici bulanların oranı yaklaşık yüzde 12’de kalırken açıklamaları ikna edici bulmadığını söyleyenlerin oranı yüzde 65 olarak ölçüldü. Böylece araştırma, iktidarın fon skandalına ilişkin açıklamalarının toplumun büyük çoğunluğunda karşılık bulmadığını ortaya koydu. Araştırmada seçmenlere fon krizinin ortaya çıkmasından hangi kurum ve kesimlerin sorumlu olduğu da soruldu. Katılımcıların yaklaşık yüzde 42’si fon krizinin ortaya çıkmasından hükümeti sorumlu tutarken yüzde 32’si sermaye piyasasını denetleyen kurumları işaret etti. Böylece seçmenlerin önemli bir bölümü, yaşanan krizin sorumluluğunu doğrudan hükümete yükledi.

Fon krizinin yurttaşların ekonomik yaşamına etkisi de araştırmanın başlıkları arasında yer aldı. Katılımcılara, “Fon krizi nedeniyle sizin, ailenizin, yakınlarınızın ya da tanıdıklarınızdan birinin maddi kaybı oldu mu veya para çekememe durumu yaşandı mı?” sorusu yöneltildi. Katılımcıların yaklaşık yüzde 16’sı bu soruya “Evet” yanıtını verdi. Araştırma sonuçları, fon krizinin AKP’ye oy verme eğiliminde de zayıflamaya neden olduğunu gösterdi. Önümüzdeki pazar günü milletvekili genel seçimleri yapılması durumunda AKP’ye oy vereceğini belirten seçmenlerin yaklaşık yüzde 15’i, MHP’ye oy vereceğini belirtenlerin ise yüzde 27’si fon krizi nedeniyle AKP’ye oy verme eğilimlerinin zayıfladığını ifade etti. Kararsız olduğunu belirten seçmenlerde ise bu oran yaklaşık yüzde 44 olarak ölçüldü. Bulgular, fon skandalının yalnızca iktidara yönelik güveni değil, seçmenlerin oy tercihlerini de etkilediğine işaret etti.

TÜRKİYE YÖNETİLEMİYOR

Araştırmanın öne çıkan başlıklarından biri de katılımcılara yöneltilen “Sizce Türkiye nasıl yönetiliyor?” sorusuna verilen yanıtlar oldu. Türkiye’nin kötü yönetildiğini düşünenlerin oranı eylül ayında yaklaşık yüzde 49 iken ekim ayında yüzde 56’ya yükseldi. Türkiye’nin iyi yönetildiğini düşünenlerin oranı ise aynı dönemde yüzde 27’den yüzde 22’ye geriledi. İki ay arasındaki değişim, fon skandalının açığa çıkması ve ülke gündemine girmesiyle birlikte iktidara yönelik memnuniyetsizliğin daha da derinleştiğini gösteriyor. Kamuoyu yoklamasının bir başka kritik sonucu ise siyasi partilerin ülkenin sorunlarını çözme kapasitesine ilişkin değerlendirmeler oldu. Katılımcılara yöneltilen “Sizce Türkiye’nin sorunlarını hangi parti çözer?” sorusuna “Hiçbir parti çözemez” yanıtını verenlerin oranı eylül araştırmasında yaklaşık yüzde 36 iken ekim ayında yüzde 40’a yükseldi. Bulgular, iktidardan duyulan memnuniyetsizliğin yanı sıra siyasi partilerin çözüm kapasitesine ilişkin kuşkuların da yaygınlaştığını ortaya koydu.

Araştırmada katılımcılara, “hangi partiye oy verirsiniz?” sorusu da yöneltildi. Bulgular, seçmenlerin yaklaşık yüzde 29’unun kararsız olduğunu ya da sandığa gitmeyeceğini gösterdi. Bu oran, olası bir seçim tablosundaki belirsizliğin boyutunu ortaya koyması açısından dikkat çekti.

FON KRİZİNİN ETKİSİ GİDEREK DERİNLEŞİYOR

Bank of America (BofA), fon krizinin Türkiye’de güven ve iktisadi faaliyet üzerindeki etkisinin daha görünür hale geldiğini vurguladı.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül’de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonu için tasfiye kararı almış, bazı fonlar temerrüde (borcu ödeyememe durumu) düşmüştü.

Alım satıma kapatılan fonlar TERA, PUSULA, HEDEF, ATLAS, A1, PARDUS ve BULLS PORTFÖY şirketlerine ait. İş Bankası ve Ziraat Bankası’nın fonlarına ilişkin tasfiye süreci ise sürüyor.

BloombergHT’nin haberine göre BofA Securities ekonomistleri, raporlarında fon krizinin risk açısından kontrol edilmesine rağmen güven ve iktisadi faaliyet üzerindeki etkisinin giderek daha görünür hale geldiğini belirtti.

Fonlarla ilgili çözüm ve geri kazanım süreçlerine ilişkin belirsizliklerin güvendeki genel bozulmaya katkıda bulunduğu, genel piyasa duyarlılığının ise “belirgin şekilde daha zayıf” olduğu vurgulandı. Ekonomistler ayrıca kredi büyümesindeki zayıflamayla birlikte halihazırda devam eden iç talepteki yavaşlamanın fon kriziyle pekiştiğini belirtti.

ARINCI VE ÇEVİK ADLİYEYE SEVK EDİLDİ

Fon soruşturması kapsamında önceki gün gözaltına alınan şirket yöneticileri ile eski Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı adliyeye sevk edildi.

Sermaye piyasalarındaki gelişmelere ilişkin başlatılan fon soruşturması sürerken İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı.

Soruşturma kapsamında 9 Kasım günü gözaltına alınan Lydia Holding Yönetim Kurulu Başkanı Enver Çevik, Bulls Yatırım Yönetim Kurulu Başkanı Kemal Akkaya, eski Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıncı ve Ruzy Madencilik Yönetim Kurulu Başkanı Nureddin Çevik adliyeye sevk edildi.