Gebze Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren Smart Solar fabrikasında, Birleşik Metal-İş’te örgütlü işçilerin sürdürdüğü grev sırasında 44 işçi Kod 46 gerekçesiyle işten çıkarıldı. Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, yaşananları “grev hakkı, iş güvencesi ve sendikal hakların sistematik ihlali” olarak nitelendirerek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a yazılı soru önergesi verdi.

Bayhan, Smart Solar’da toplu iş sözleşmesi sürecinin patronun “sıfır zam” dayatmasıyla başladığını, son olarak önerilen yaklaşık yüzde 6’ya denk gelen 3 bin TL’lik artışın reddedilmesi üzerine grev kararı alındığını hatırlattı. Grevin başlamasıyla birlikte hukuka aykırı uygulamaların devreye sokulduğunu belirten Bayhan, sürecin grev kırıcılığı ve işten çıkarmalarla derinleştirildiğini ifade etti.

POLİS EŞLİĞİNDE SEVKİYAT, FASON ÜRETİM İDDİASI

Bayhan, grev kararının ardından Smart Solar yönetiminin, fabrikadaki üretim malzemelerini polis eşliğinde tırlarla dışarı çıkardığını ve üretimi fason atölyelere kaydırdığını aktardı. Bu uygulamaların 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na aykırı olduğunu vurgulayan Bayhan, sevkiyata karşı çıkan işçilere polis müdahalesi yapıldığını ve ardından işçiler hakkında mahkeme kararları çıkarıldığını söyledi. Bayhan, bu durumu “hukuksuzluğun yargı eliyle sürdürülmesi” olarak değerlendirdi.

Bu kapsamda Bakanlığa; polis eşliğinde yapılan sevkiyatın hukuki dayanağı, kolluk kuvvetlerinin grev kırıcılığı niteliği taşıyan faaliyetlerde kimin talimatıyla görevlendirildiği soruları yöneltildi.

‘GREV VE SENDİKAL HAKLAR ZİNCİRLEME BİÇİMDE İHLAL EDİLDİ’

Önergede, kamu kurumlarının patronun uygulamaları karşısında sessiz kaldığı, buna karşın grev hakkını kullanan işçilerin sistematik biçimde engellendiği belirtildi. Bayhan, fabrika giriş-çıkışlarının açılmasına yönelik mahkeme kararlarıyla patronun fiilen korunduğunu, Anayasa’nın 54. maddesiyle güvence altına alınan grev hakkı başta olmak üzere iş yasaları ve sendikal hakların zincirleme biçimde ihlal edildiğini ifade etti.

Bayhan, aralarında dört işyeri temsilcisinin de bulunduğu 44 işçinin işten çıkarılmasına ilişkin Bakanlık tarafından herhangi bir inceleme veya soruşturma başlatılıp başlatılmadığını sordu.

VESPA ENERJİ BAĞLANTISI

Soru önergesinde, grev kırıcılığının Kayseri’de bulunan Vespa Enerji üzerinden yürütüldüğünün işçiler tarafından belgeleriyle tespit edildiği kaydedildi. Buna rağmen Bakanlığa yapılan başvuruların yaklaşık 20 gündür sonuçsuz bırakıldığı belirtildi.

Bayhan, neden iş müfettişi görevlendirilmediğini, işçilerin hukuksuzluğu belgelemek için neden Gebze’den Kayseri’ye gitmek zorunda bırakıldığını sordu. Vespa Enerji tesisinde Smart Solar logolu sevkiyata hazır kolilerin görüldüğü ve grev sürecinde üretimin hızlandırıldığı iddialarına rağmen neden idari veya cezai soruşturma açılmadığı da gündeme getirildi.

‘KOD 46 BASKI ARACINA DÖNÜŞTÜ’

Bayhan, mahkemenin grev sürecinde tırların fabrikadan çıkarıldığı, üretimin fiilen sürdüğü ve grev kırıcılığı yapıldığına dair tespitleri bulunduğunu hatırlattı. Buna rağmen, grev devam ederken sevkiyata engel oldukları gerekçesiyle işçilerin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesi kapsamında değerlendirilerek kod 46 ile tazminatsız işten çıkarıldığını belirtti.

Bayhan, grev kırıcılığı mahkemece tespit edilmişken işçilerin “hırsızlık” ve “güveni kötüye kullanma” gibi ağır suçlamalarla cezalandırılmasının hukuki dayanağını sordu.

Önergede, kod 46’nın sendikal faaliyetler ve yasal grev süreçlerinde bir baskı ve yıldırma aracına dönüştürüldüğü vurgulandı. Bayhan, bu uygulamalardan geri dönülmesi, işçilerin uğradığı hak kayıplarının giderilmesi ve işten çıkarılanların işe iadesi için Bakanlığın atacağı somut adımları sordu.

Ayrıca, kamu teşvikleriyle büyüyen ve yüksek kâr rakamları açıklayan Smart Solar hakkında neden etkili bir denetim ve yaptırım mekanizmasının işletilmediği de gündeme getirildi.

“BARAJSIZ SENDİKA, YASAKSIZ GREV” ÇAĞRISI

Bayhan, 6356 sayılı Kanun’un 68. maddesini hatırlatarak, grev sırasında işin başka işçiler tarafından görülmesinin yasak olduğunu belirtti. Buna rağmen grev sürecinde mühendis, insan kaynakları ve beyaz yakalı personelin üretime dahil edildiği, işçilerin prim ve promosyon vaatleriyle grevden vazgeçirilmeye çalışıldığı ve üretimin fiilen sürdüğü iddialarını dile getirdi. Bu fiiller hakkında neden grev kırıcılığı kapsamında işlem yapılmadığını sordu.

Bayhan, “Barajsız sendika, yasaksız grev, güvenceli iş” talepleriyle on binlerce işçinin imzasıyla TBMM’ye sunulan ve yasalaşmayı bekleyen kanun teklifini hatırlattı. Smart Solar örneğinde görüldüğü üzere, yetki itirazları, baskı ve tazminatsız fesihlerle örgütlenmenin ve grev hakkının fiilen kullanılamaz hale gelmemesi için Bakanlığın bu teklifin hayata geçirilmesine yönelik atacağı adımları sordu.