Gazeteci Simge Fıstıkoğlu'nun YouTube kanalına konuk olan ünlü ekonomist ve YENİÇAĞ yazarı Selçuk Geçer, Borsa İstanbul'daki kayıplardan küresel emtia krizine ve iç siyasetteki operasyonların makroekonomik etkilerine kadar Türkiye'nin önündeki tüm tehlikeleri tek tek masaya yatırdı.

'Borsada Yukarı Adım Kuralı Sıradanlaştı, SP Dow Jones Bizi Amatör Lige Düşürüyor'

Simge Fıstıkoğlu'nun borsadaki sert kayıpları ve "Yukarı Adım Kuralı"nın devreye girmesini sorması üzerine Selçuk Geçer, iç piyasadaki acı tabloyu şu sözlerle özetledi: "Kayıplar artınca iki uygulamadan birisi bu. Yani açığa satışları engelliyorlar. Bir, ikincisi de bu şekilde yukarı adım kuralıyla yine bir anlamda fazladan satış yapılmasının önünü kesmeye çalışıyorlar. Taban taban gitmesini engellemek istiyorlar.

Çok önemli bir şey değil ama yani sıradanlaştı bunlar. İkincisi daha kritik. SP Dow Jones, Türkiye'de yatırımcıların güvenle işlem yapmasını zorlaştıran yapısal sorunlar olduğunu ifade ediyor. Eğer bunlar düzelmezse, Türkiye'yi gelişmekte olan piyasa kategorisinden çıkartıp sınır piyasa (borderline) olarak değerlendireceğiz, yani bir alt lige düşüreceğiz diyor. Bizdeki gözaltı pazarı gibi bizi amatör lig seviyelerinde görmeye başladılar."

Goldman Sachs'ın da cari açık uyarısı yaptığını belirten Geçer, "Cari açık kontrol edilemezse döviz kontrolden çıkabilir, kur kırılması olabilir demeye getirdi. Büyükler ufak ufak Türkiye'den uzuyorlar. Sadece vurkaç yapan carry tradeçiler bir geliyor bir gidiyor, parayı alıyor gidiyor. Makroekonomik dengeler her geçen gün bozuluyor..."

"TÜİK 'Borsa Kazandırdı' Diyor Ama Vatandaş AVM'de, Pazarda 'Yandık Abi' Diye Dert Yanıyor"

Fıstıkoğlu'nun "TÜİK ilk 6 ayda en çok borsa kazandırdı diyor ama sokaktaki küçük yatırımcı 2 yıldır yüzüm gülmedi diye şikayetçi, bu aslan payını kim alıyor?" sorusuna Geçer, enflasyondaki illüzyonun borsada da yapıldığını belirterek şu yanıtı verdi: "Borsayı götüren kağıtlar var, Ulusal 30 endeksi yukarı itip endeksi 11-12 binden 15 bine getirdiğinizde yüzdesel olarak borsa en çok getiriyi sağlamış görünüyor. Çünkü altın çekildi, doları baskılıyorlar, konutta cacık yok, reel faiz düşük. Peki borsada 600-700 tane hisse var, kaçı kazandırmış? Büyük kısmı kaybettirdi.

Sadece banka, holding ve Tüpraş gibi büyük hisselerle endeksi yukarı taşıdılar. Borsa o kadar sığ ki, Varlık Fonu üzerinden bunu rahatlıkla yapabiliyorsunuz zaten. Varlık fonu bile aslında para kazanmıyor, bunu yaparken para yakıyor, zararına yapıyor. Endeks bazlı konuşamazsınız, hisse bazlı bakacaksınız.

O karşılaştığınız insanlar yalan söylemiyor. 100 lira koyduysa paraları 80 liraya düştü, halkın çoğu zararda. Ama birtakım ekonomi kanallarında 'yıldız borsa oldu' diye haber geçiyorlar. DİPS'lerde (Devlet İç Borçlanma Senedi) getiri yüksek diyorlar ama gerçeğe dönelim: Sen enflasyonu yüzde 30 gösterirsen yüzde 40 getiri yüksek görünür. Ama gerçek enflasyon yüzde 60-yüzde 70'lerde geziyorsa DİPS getirisi de negatiftir. İnsanlar tüyolarla borsaya zıplıyor, ellerine yüksekten kağıtları veriyorlar. Sonra seni AVM'de yakalıyorlar, beni pazarda yakalıyorlar; 'Abi biz borsada yandık ya, bu borsa yükseliyor bizim kağıtlar niye gitmiyor' diye dert yanıyorlar."

"Altın Düştü Diye Panikleyen Kaybeder; Çin Gizlice Rezerv Yapıyor, Altın Zıplaya Zıplaya Gidecek!"

Haziran ayında altın ve gümüşte yaşanan düşüşlerin bir ezber bozumu olup olmadığını değerlendiren Selçuk Geçer, yatırımcılara adeta bir finansal okuryazarlık dersi verdi. Türkiye'deki vatandaşların artık ekran takibi yüzünden "trader" profiline kaydığını söyleyen Geçer, ons altının 5600 dolardan 4000 dolara düşüşünün yüzde 20-yüzde 30'luk ciddi bir düzeltme olduğunu kabul ederek sürecin perde arkasını anlattı:

"Bu savaş süreci yanlış okundu. Savaş belli bir noktaya geldikten sonra özellikle Hürmüz'ün kapanma riskiyle maliyet enflasyonu yarattı. Petrol 120 dolara gitti, doğalgaz fırladı, enflasyon korkusuyla herkes 'Fed faiz artırcak' deyip Amerikan tahviline ve dolara döndü, altından panikle çıktı. Jeopolitik riski satın alıp 5600 dolara giden altın, bu maliyet enflasyonu bahaneli Fed korkusuyla düzeltme yaptı. Eğer Amerika İran'a değil de Türkiye'ye saldırsaydı dünya enflasyonu etkilenmeyeceği, Hürmüz açık kalacağı için altın yükselişine devam ederdi. Şimdi petrol 77-78 dolara indi çünkü herkes bu işin bitmek zorunda olduğunu biliyor. Trump benzin fiyatını 5 doların üzerine çıkarırsa ara seçimlerde kafasını gözünü yararlar, seçimi kaybeder. Sentcom bile '80 hedefi vurduk, işimiz bitti geri dönüyoruz' dedi. Trump atar gider yapıyor ama bir saat önce dediği bir saat sonrakini tutmuyor, piyasa da bunu takmıyor artık. Bu barış öyle ya da böyle olmak zorunda. NATO'da birilerinin gaza gelip 'Rut falan yanındayız Trump abi' dediğine bakmayın, NATO'nun bölgede bir hikayesi yok."

Altının şu an muazzam bir alım fırsatı verdiğini belirten Geçer, büyük merkez bankalarının oyununu ifşa etti: "Çin ne yaptı en son? 480 bin ons altın aldı Haziran'da! 2023'ten beri yaptığı en yüksek alım. Amerikan tahvili satıp Amerika'ya 'senin İran'daki masraflarını karşılamak zorunda değilim' dedi. Xi Jinping 'Biz finansal süper güç olacağız' demişti. Çin, Rusya gibi köşeye sıkıştırılmış tüm ülkeler altın almaya devam ediyor. Düğün mevsimi geliyor, Hindistan ve Çin'de perakende alımlar artıyor, Türkiye stokları eritmişti yerine koymak için altına yükleniyor, ETF'ler rezerv yapıyor.

Altın nasıl düşsün? Altın taban oluşturup yukarı doğru ivmelenecek ama kademe kademe değil, zıplaya zıplaya gidecek. 4100'den 4400'e fırlayacak, oradan 4800'e gidecek. Dev bankaların yıl sonu tahminlerine bakın: Goldman 4900, BofA 4800, Morgan Stanley 5200, UBS 5200, Deutsche Bank 4800 dolar diyor. En düşük tahmini veren JP Morgan bile 4500 dolar diyor ki bunlar acayip itidalli kurumlardır.

Altın 7 bine de gider, 10 bine de gider. Sabırlı olan bekleyen görür, panikleyen kaybeder. Doları baskıladıkça dış ticaret açığın artıyor (Haziran'da 10.4 milyar dolar daha geldi), cari açık artıyor, turizm bitti, turist İspanya'ya, Yunanistan'a gidiyor; Türkler bile daha ucuz diye Yunan adalarına, imkanı olan Monako'ya, İbiza'ya, Maldivler'e gidiyor, Antalya'dan ucuz buralar! İşte bu yüzden Goldman 'bu cari açığı çeviremezsin, kur kırılması olursa enflasyon patlar' diyor."

UYARI: BU HABERDE YER ALAN BİLGİLER YATIRIM TAVSİYESİ DEĞİLDİR.