Lise ve üniversite eğitimini tamamlayan milyonlarca genci yakından ilgilendiren Genel Sağlık Sigortası (GSS) uygulamasında ücretsiz sağlık hizmeti alma kriterleri yeniden gündeme geldi. Mezuniyet heyecanının ardından gençlerin prim borcu şoku yaşamaması için sistemdeki kritik ayrıntılar netleşti.

LİSE MEZUNLARINDA SINIR 20 YAŞ

Sistemde lise mezunları için tanınan haklarda yaş kriteri ön plana çıkıyor. Liseden mezun olan bir genç, 20 yaşını geçmemek kaydıyla belirli bir dönem boyunca sağlık hizmetlerinden ücretsiz olarak faydalanabiliyor. Ancak burada süre hesabı yanıltıcı olabiliyor; örneğin 19 yaşında liseden mezun olan bir genç, iki tam yıl değil, yalnızca 20 yaşını doldurana kadar bu muafiyetten yararlanabiliyor. Yaş sınırı aşıldığı andan itibaren prim yükümlülüğü devreye giriyor. Eğer bu süreçte üniversite eğitimi başlarsa, öğrencilere yönelik yeni haklar tanımlanıyor.

ÜNİVERSİTE MEZUNLARI İÇİN 25 YAŞ KRİTERİ

Yükseköğrenimini tamamlayan gençler için ise kurallar biraz daha farklı işliyor. Üniversite mezuniyetinin ardından gençlere sistemden ücretsiz yararlanabilmeleri için iki yıllık bir muafiyet süresi tanınıyor. Fakat burada da 25 üst yaş sınırı bulunuyor. İki yıllık süre henüz dolmamış olsa bile, genç 25 yaşını doldurduğu an ücretsiz sağlık hizmeti hakkını kaybediyor. Eğitim hayatı devam eden öğrenciler için ise süreç daha avantajlı; yükseköğretime devam edildiği müddetçe 25 yaşına kadar GSS muafiyeti kesintisiz sürüyor.

SİSTEM OTOMATİK İŞLİYOR

GSS muafiyet işlemleri için gençlerin ekstra bir başvuru yapmasına gerek kalmıyor. Mezuniyet bilgileri Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve Yükseköğretim Kurulu (YÖK) sistemleri üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarına otomatik olarak aktarılıyor ve ücretsiz sağlık güvencesi süreci kendiliğinden başlatılıyor.

İŞ BULAMAYANLARA AYLIK 981 TL PRİM BORCU ÇIKABİLİR

Mezuniyet sonrası tanınan muafiyet süreleri bittiği halde bir işe yerleşemeyen gençler için SGK tarafından prim tahakkuk ettirilmeye başlanıyor. Güncel verilere göre GSS prim bedeli aylık yaklaşık 981 Lira seviyesinde bulunuyor. Ödemelerin aksatılması durumunda ise ciddi bir borç birikimiyle karşı karşıya kalınabiliyor.

Borcu Olan Sağlık Hizmeti Alabilir mi? Normal şartlar altında 60 günden fazla GSS prim borcu biriken vatandaşlar devletin sağlık hizmetlerinden yararlanamıyor. Ancak Cumhurbaşkanı kararları doğrultusunda dönem dönem mağduriyetleri önlemek adına geçici esneklikler ve kolaylıklar sağlanabiliyor.

GELİRİ DÜŞÜK OLANA DEVLET DESTEĞİ

Maddi durumu prim ödemeye elvermeyen aileler için ise sistemde bir çıkış yolu mevcut. Hane içerisindeki kişi başına düşen aylık gelir, net asgari ücretin üçte birinin altında kalıyorsa, bu gençlerin GSS primleri devlet tarafından üstleniliyor. Bu haktan yararlanabilmek için vakit kaybetmeden gelir testi yaptırılması büyük önem taşıyor.

Uzmanlar, mezuniyet evresindeki gençlerin ileride sürpriz borçlarla karşılaşmamaları adına e-Devlet üzerinden SGK tescil ve borç durumlarını düzenli olarak kontrol etmeleri, yaş ve süre sınırlarını dikkatle takip etmeleri gerektiği konusunda uyarıyor.