Eski adıyla market raflarında ambalajı aynı tutup gramaj düşürmekle bilinen gizli enflasyon, gıda ve hizmet sektörünün tamamına hakim oldu. Tüketici etiket üzerinde doğrudan zam görmese de aynı parayla her geçen gün daha azını satın almak zorunda kalıyor.

GRAMAJ HİLESİ

Örneğin 100 gramı 50 TL olan bir ürün 80 grama düşürüldüğünde etiket fiyatı değişmiyor; ancak ürünün kilogram fiyatı 500 TL’den 625 TL’ye çıkıyor. Tüketici fark etmeden yüzde 25 gizli zam ödemiş oluyor.

MUTFAK VE RESTORANLAR

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre fırın ve pastanelerde poğaça, börek ve lahmacunun gramajı düşerken; restoranlarda döner, hamburger ve pizzanın porsiyonları küçülüyor. İç malzemeden çalınarak lahmacunda kıyma, börekte peynir, sandviçte et miktarı azaltılıyor.

HİZMET SEKTÖRÜNDE "İÇİNİ BOŞALTMA" TAKTİĞİ

Gizli zam dalgası otellerden havayollarına, eğitimden otomotive kadar geniş bir yelpazede hizmet kalitesini ve içeriğini daraltarak uygulanıyor.

OTEL VE HAVAYOLU

Otellerde önceden "her şey dahil" paketinde yer alan minibar, plaj kullanımı, transfer ve akşam organizasyonları paket dışına çıkarılarak ayrıca ücretlendiriliyor. Uçak biletlerinde ise kabin bagajı, koltuk seçimi ve ikramlar kaldırılarak bilet fiyatının yarısı kadar ek ödeme çıkarılıyor.

TELEKOM VE ÖZEL DERS

Telekom operatörleri fatura tutarını sabitleyip GB miktarını düşürürken, paket geçerlilik sürelerini 30 günden 21 güne kadar indirerek vatandaşı yılda 12 yerine 17-18 kez paket almaya zorluyor. Özel derste ise 90 dakikalık seanslar 60 veya 45 dakikaya düşürülüyor.

OTOMOTİV VE TEMİZLİK

Sıfır araçlarda yedek lastik, park sensörü ve ekran gibi donanımlar "ek opsiyon" yapılarak satılıyor. Deterjanlarda ise etken madde oranı düşürülüp kapak ölçüsü artırılarak ürünün kısa sürede tüketilmesi sağlanıyor. Kuaför ve oto yıkamada ise fön, saç yıkama ve teslimat hizmetleri paket dışına çıkarılıyor.

TÜKETİCİ DERNEKLERİ FEDERASYONU: "BU AÇIKÇA AYIPLI HİZMETTİR!"

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tüketici Dernekleri Federasyonu yetkilileri, uygulamanın aldatmaca olduğunu belirterek ilgili kurumlara şu çağrıda bulundu:

"Son yıllarda etiket fiyatı sabit tutularak gramajların düşürülmesi, porsiyonların küçültülmesi ve hizmet paketlerinin içeriğinin boşaltılması kabul edilemez bir gizli zam yöntemidir. Tüketici Kanunu uyarınca satılan ürün ve hizmetin miktarında, kalitesinde veya içeriğinde yapılan her türlü kısıtlama açıkça 'ayıplı hizmet' ve 'yanıltıcı ticari uygulama' kapsamına girmektedir... İlgili kurumlar derhal harekete geçerek denetimleri sıkılaştırmalı, etiketlerde birim fiyat şeffaflığını zorunlu kılarak caydırıcı yaptırımlar uygulamalıdır."