Yapay zeka platformu ChatGPT, Türkiye'deki iş gücü piyasasının önümüzdeki 10 yıl içindeki geleceğine yönelik dikkat çeken tahminlerde bulundu. Yapılan değerlendirmelere göre, dijitalleşme, otomasyon ve yapay zeka teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte pek çok meslek tamamen ortadan kalkmayacak; ancak ciddi bir küçülme veya yapısal dönüşüm sürecine girecek.

Teknolojik gelişmelerin doğrudan etkileyeceği ve insan gücüne olan ihtiyacın azalacağı öngörülen meslek grupları şu şekilde sıralandı:

Banka Gişe Görevlileri: Mobil bankacılık ve ATM kullanımının artmasıyla sayıları halihazırda azalan bu meslekte, gelecekte sadece karmaşık müşteri hizmetleri kalacak; rutin işlemler ise tamamen dijitalleşecek.

Veri Giriş Elemanları: Yapay zeka ve otomatik belge işleme sistemlerinin devreye girmesiyle bu iş kolu hızla teknolojiye devrediliyor.

Basit Çağrı Merkezi Çalışanları: Gelişmiş sesli yapay zeka sistemleri, müşteri sorularının çok büyük bir kısmını tek başına yanıtlayabilecek kapasiteye ulaşacak.

Kasiyerler: Özellikle büyük şehirlerde self-servis kasaların yaygınlaşması bekleniyor ancak Türkiye genelinde bu mesleğin tamamen yok olması zor görünüyor.

Gişe Memurları: Bilet satışları, ödeme işlemleri ve resmi başvuruların internet ortamına taşınması nedeniyle bu alandaki çalışan sayısı azalacak.

Basit Muhasebe Elemanları: Fatura işleme ve kayıt tutma gibi operasyonel görevler büyük oranda otomatik sistemler tarafından yürütülecek.

Bazı meslekler ise varlığını sürdürmekle birlikte iş yapış biçimlerini kökten değiştirmek zorunda kalacak:

Gazeteciler: Rutin haber metinleri yapay zeka tarafından yazılabilecek. Buna karşın saha haberciliği, araştırmacı gazetecilik, röportaj ve analiz gibi insan dokunuşu gerektiren alanlar daha da değer kazanacak.

Avukatlar: Dilekçe hazırlama ve mevzuat tarama gibi teknik işlerde yapay zekadan destek alınacak; fakat mahkeme savunmaları ve stratejik hukuk danışmanlığı insan kontrolünde kalmaya devam edecek.

Öğretmenler: Sadece bilgi aktaran rolünden sıyrılarak, öğrencilere rehberlik ve eğitim koçluğu yapan bir konuma evrilecek.

Avukatlar: Dilekçe hazırlama ve mevzuat tarama gibi teknik işlerde yapay zekadan destek alınacak; fakat mahkeme savunmaları ve stratejik hukuk danışmanlığı insan kontrolünde kalmaya devam edecek.

Öğretmenler: Sadece bilgi aktaran rolünden sıyrılarak, öğrencilere rehberlik ve eğitim koçluğu yapan bir konuma evrilecek.

Yapay zeka sistemlerini yöneten uzmanlar

Robot bakım teknisyenleri

Yazılım geliştiriciler (özellikle yapay zeka entegrasyonu yapanlar)

Siber güvenlik uzmanları

Yenilenebilir enerji teknisyenleri

Veri analistleri

Yaşlı bakım uzmanları

Psikologlar ve terapistler

ChatGPT'nin analizine göre, Türkiye'deki düşük ücretli iş gücü maliyetinin Batı Avrupa'ya kıyasla görece ucuz olması, otomasyon yatırımlarının hızını yavaşlatabilir. Örneğin; kasiyerlik veya çağrı merkezi gibi iş kolları Almanya'da çok daha hızlı azalırken, Türkiye'de bu dönüşüm daha zamana yayılacak.

Sonuç olarak, önümüzdeki 10 yıllık süreçte Türkiye'de tamamen haritadan silinecek meslek sayısı oldukça az olacak. Asıl değişim, çalışanların yapay zeka ile iş birliği içinde çalışmayı öğrenmesiyle gerçekleşecek. Bu dönüşümün merkezinde ise bankacılık, muhasebe, gazetecilik ve müşteri hizmetleri yer alacak.