Fransa’da yayın yapan Le Monde gazetesi, Türkiye’ye dair son analizinde toplumların moral durumunu ölçen tüm uluslararası sıralamalarda düşüş yaşadığına dikkat çekti.

Analizde "Ülkelerinin otoriter yöneliminden bıkmış, üzgün Türkler" başlığına yer verildi.

Yazıda düşüşün nedeni olarak ise siyasi durumun kötüleşmesi ve yolsuzluk gösterildi.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) her iki kişiden biri kendisini mutlu olarak tanımlamasını örnek olarak veren analizde söz konusu oranın Avrupa’daki ülkelerin oldukça gerisinde olduğu belirtildi.

Analizde ayrıca Küresel Duygular Raporu’nda Türkiye’yi dünyada en az gülümseyen ülkeler sıralamasında Lübnan ve Yemen’in hemen önünde bulunduğu bilgisine yer verildi.

Birleşmiş Milletler’in (BM) yayımladığı Dünya Mutluluk Raporu”na göre ise Türkiye, 147 ülke arasında 94. sırada yer alıyor. Sıralamada Cezayir 83’üncü, Yunanistan ise 85’inci sırada bulunuyor.

Analizde Türkiye’nin 2016’da aynı sıralamada 69. sırada bulunduğu hatırlatıldı.

Muhaliflere yönelik tutuklama dalgaları, bitmek bilmeyen ve giderek çoğalan davalar, temel demokratik kurallara her geçen gün biraz daha sert biçimde yönelen saldırılar ile enflasyon ortamı mutluluk oranın düşük olmasında dikkat çeken unsurlar olarak gösterildi.

"YOLSUZLUK ALGISI SON DERECE OLUMSUZ"

Analizde Türkiye’nin kişi başına düşen milli gelirine göre dünya sıralamasında 55 ila 60’ıncı sıralar arasında yer aldığı ancak mutluluk sıralamasında yerinin çok daha aşağılarda olması ise özgürlüklerle açıklandı.

Analizde şu ifadelere yer verildi:

“Türkler, kişisel kararlarında ve yaşam seçimlerinde kendilerini yeterince özgür hissetmediklerini söylüyor. Yolsuzluk algısı da son derece olumsuz: Katılımcılar, yolsuzluğun hükümette ve iş dünyasında yaygın olduğu kanaatini büyük ölçüde paylaşıyor.”

Hukuk devleti referanslarında biri olan Dünya Adalet Projesi’nin araştırmasına göre Türkiye 143 ülke arasında 118’inci sırada bulunuyor. En kötü performans gösterilen alanlar ise yargı bağımsızlığı ve yürütmenin hesap verebilirliği.

CHP’YE YÖNELİK OPERASYONLARA DA DEĞİNİLDİ

Analiz, 2016 yılında yaşanan darbe girişiminin ardından iktidarın otoriterleşmesinin bozulmanın temelinde yattığına dikkat çekti.

“Süreç, muhalefetin 2024 yerel seçimlerinde elde ettiği büyük zaferin ardından daha da sertleşti” denilen analizde ülkenin en eski siyasi partisi Cumhuriyet Halk Partisi’ne yönelik kapsamlı yargı süreçlerinin tetiklendiğine vurgu yapıldı.

Analizde İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun ve CHP’li belediye başkanlarının tutuklanmasına dair “Yargı aygıtının hükümet hedefleri doğrultusunda kullanıldığı yönündeki algıyı ciddi biçimde güçlendirdi. 24 Mayıs’ta Ankara’da CHP Genel Merkezi’ne polis güçlerinin düzenlediği baskının görüntüleri de bu algıyı değiştirmedi. Gazeteciler hakkında soruşturmalar açıldı. Eleştirel medya kuruluşları yasaklara ve çok sayıda para cezasına maruz bırakıldı” ifadeleri kullanıldı.

Analizin devamında “Dünya Bankası’nın hukuk devleti endeksinin Türkiye’yi, 1996’dan bu yana en düşük seviyeye yerleştirmesi bu yüzden şaşırtıcı değil” yorumuna yer verildi.

ANTİDEPRESAN SATIŞLARINDA PATLAMA

Analizde Türkiye’deki antidepresan kullanımındaki artışa da vurgu yapıldı.

Antidepresan kullanımının son 9 yılda yüzde 60 arttığına değinen analizde, “2016’da 45,1 milyon olan kullanım 2025’te 71,5 milyona çıkması tesadüf değil” ifadesi kullanıldı.

Analizde ayrıca akademisyen Selçuk Şirin ile Bekir Ağardır’ın değerlendirmelerine de yer verildi.

Şirin’in “Sokaklarda gülümseme görmüyorsanız, bunun nedeni yalnızca ekonomik zorluklar değildir. Kendini özgür hissetmeyen ve adaletsiz bir ortamda yaşadığını düşünen milyonlarca insanın mutlu olmasını beklemek saçmadır” ifadeleri analizde yer aldı.

Bekir Ağardır’ın ise “Yaşadığımız şey artık yalnızca siyasi ya da ekonomik bir sorun değil; toplumsal bir çaresizlik hali ve derin bir duygusal tükenmişliktir. Beklentiler azalıyor, umutlar sönüyor ve atmosfer boğucu hale geliyor” ifadelerine yer verildi.

“Peki ülkenin en çok neye ihtiyacı var?” sorusu yöneltilen analizde “Bağırmadan konuşmaya. Büyük vaatler yerine küçük güvenceler vermeye. Öfkeyle değil, sakinlikle yaklaşmaya” ifadeleri kullanıldı.