Sosyal medya platformlarında "proffee" (proteinli kahve) çılgınlığının ardından yeni bir akım hız kazandı. TikTok ve Instagram'da milyonlarca izlenme oranına ulaşan, kahvenin içine çiğ yumurta eklenerek hazırlanan Vietnam usulü "egg coffee", gıda güvenliği tartışmalarını da beraberinde getirdi. Köpüklü ve yoğun yapısıyla yeni nesil bir lezzet olarak pazarlanan bu içecek hakkında Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Aladağ, Milliyet.com.tr’ye önemli uyarılarda bulundu.

Vietnam mutfağına ait orijinal yumurtalı kahvenin geçmişi 1940'lı yıllara, Hanoi'deki Café Giảng'a dayanıyor. Tarifenin yaratıcısı Nguyễn Văn Giảng, o dönem yaşanan süt kıtlığı nedeniyle süt yerine yumurta sarısını çırparak bu yöntemi geliştiriyor. Vietnam kültüründe nostaljik bir tatlı/kahve olarak kabul edilen bu içecek; yoğunlaştırılmış süt, şeker ve yumurta sarısı içerdiği için küçük fincanlarda, sıcak su dolu kaselerin içinde servis ediliyor.

Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Aladağ, çiğ veya az pişmiş yumurta tüketiminin doğrudan Salmonella bakterisi riski barındırdığına dikkat çekti. Bakterinin yumurta kabuğunda veya içinde üreyebileceğini belirten Aladağ, enfeksiyon belirtilerinin 6 ila 72 saat içinde ishal, karın ağrısı, ateş, kusma ve halsizlik şeklinde ortaya çıktığını ifade etti.

Isıl işlem uygulanmadığı için çiğ tüketimde riskin sıfırlanamayacağını vurgulayan Aladağ, "Literatürde risk her yumurta tehlikelidir düzeyinde değildir; fakat tek bir kontamine yumurta bile hastalık oluşturabilir. Özellikle çiğ tüketimde bakteriyi öldüren ısıl işlem uygulanmadığı için risk sıfırlanamaz. Bazı kaynaklarda yaklaşık 20 bin yumurtada 1 kontaminasyon tahmini geçmektedir; ancak bu oran ülkeye, üretim zincirine, hijyene ve depolama koşullarına göre değişir" dedi

Gıda güvenliği uzmanları ve enfeksiyon hastalıkları birimleri, bu içeceği evde veya işletmelerde denemek isteyenler için şu önlemleri sıralıyor:

Pastörize Yumurta Kullanımı: Çiğ tüketimdeki en güvenli yöntem ticari pastörize yumurta tercih etmektir.

Kontrollü Isıtma: Profesyonel mutfaklarda yumurtalı karışım, kıvamını kaybetmeden bakteri riskini azaltmak amacıyla 60–63°C civarında ısıtılmaktadır.

Tazelik ve Hijyen: Çatlak olmayan, soğuk zinciri korunmuş taze yumurtalar seçilmeli; kullanılan blender ve mutfak aletleri dezenfekte edilmelidir.

Anında Tüketim: Bakteri çoğalma riskine karşı karışım hazırlandıktan hemen sonra bekletilmeden tüketilmelidir.

Prof. Dr. Murat Aladağ, yüksek kalori ve doymuş yağ içeren bu içeceğin günlük bir alışkanlık haline getirilmemesi gerektiğinin altını çizdi. Özellikle hamilelerde ağır sıvı kaybı ve yüksek ateş riskine, bağışıklığı düşük bireylerde ise bakterinin kana karışarak hayati tehlike yaratabileceğine dikkat çeken Aladağ, risk grubundakilerin klasik çiğ yumurtalı tariften kesinlikle uzak durması gerektiğini belirtti.

Sosyal medyada çiğ yumurtanın kas yapımına daha fazla katkı sağladığı yönündeki iddiaların bilimsel hiçbir dayanağı bulunmadığını belirten Prof. Dr. Murat Aladağ, aksine pişmiş yumurtadaki protein emiliminin vücut tarafından çok daha iyi kullanıldığını açıkladı.

Ayrıca çiğ yumurta beyazında yer alan "avidin" isimli proteinin, vücuttaki B7 vitamini (biyotin) emilimini azalttığını hatırlatan uzmanlar, modern beslenme anlayışında yumurtanın pişirilerek tüketilmesinin en sağlıklı yöntem olduğunu vurguluyor.