KSO Meclisi’ne BOTAŞ eski Genel Müdürü Gökhan Yardım konuk oldu

Kocaeli Sanayi Odası (KSO) şubat ayı Meclis Toplantısı KSO Meclis Başkanı Hasan Tahsin Tuğrul’un başkanlığında gerçekleştirildi. KSO Başkanı Ayhan Zeytinoğlu ve meclis üyelerinin hazır bulunduğu  Meclisin konuk konuşmacısı BOTAŞ geçmiş dönem Genel Müdürü Gökhan Yardım oldu. Türkiye’de doğalgaz tedariki ve kullanımı konusunda bilgi veren Yardım, enerji kesintilerine karşı alınması gereken önlemlere ilişkin önerilerini paylaşan bir sunum gerçekleştirerek, Meclis Üyelerinin sorularını yanıtladı.

İHRACAT RAKAMLARI

Toplantıda ekonomik değerlendirmelerini paylaşan KSO Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, “Ocak ayında;  ihracat 17 milyar 593 milyon dolar ile yüzde 17,3 artış gösterdi. Bu en yüksek ocak ayı gerçekleşmesidir. Geçen ay, olumsuz hava koşulları ve sanayide enerji kısıtlamaları olmasaydı 20 milyar doları aşabilirdik. İhracatımız Avrupa Birliği ülkelerine 7 milyar 325 milyon dolar ile yüzde 13,7, Yakın ve Ortadoğu ülkelerine 2 milyar 995 milyon dolar ile yüzde 7,4, diğer Avrupa ülkelerine ise 2 milyar 232 milyon dolar ile yüzde 18,6 artış gösterdi” dedi.

HAMMADDE VE ARA MALI İTHALATI

“İthalatta ise 28 milyar 32 milyon dolar ile yüzde 55,2 artış oldu” diyen Zeytinoğlu, “Alt kalemlerine baktığımızda; yatırım (sermaye) malları ithalatı yüzde 10,2, hammadde (ara mallar) ithalatımız 70,7 artarken, tüketim malları ithalatımız yüzde 1,7 azalma gösterdi. Biz hammadde ve ara malı alıyorsak bunları işleyip satacağımıza delalettir. Bu önemli bir gelişme diye düşünüyorum” dedi. Ocak ayında dış ticaret açığının 10 milyar 439 milyon dolar olarak gerçekleştiğini söyleyen Zeytinoğlu, dış ticaret açığındaki yükselişin cari açığa yansıyacağını da ifade etti.

BÜYÜMEYE SANAYİNİN KATKISI

Ocak ayında Türkiye genelinde sanayide kapasite kullanımlarının yüzde 77,6, Kocaeli’de ise yüzde 71,0 olarak gerçekleştiğini söyleyen Zeytinoğlu, sanayi üretiminin yıllık yüzde 14,4 aylık ise yüzde 1,6 artış gösterdiğini kaydetti, “Son çeyrek ekonomik büyüme oranlarında sanayinin katkısının öne çıkacağını görüyoruz” dedi.

TOPLAM ÇALIŞAN SAYISI

Konuşmasına işgücü verilerine ilişkin rakamları paylaşarak devam eden Zeytinoğlu, “İşsizlik oranı aralık ayında yüzde 11,2 olarak açıklandı. Bir önceki yılın aynı ayına göre 1,5 puan / kasım ayına göre 0,1 puan geriledi. Çalışan sayısı benim için her zaman daha önemli. Toplam istihdam edilenlerin aralık itibariyle 30 milyon 141 bin kişiye yükseldiğini görüyoruz. Yıllara göre toplam çalışan sayısına baktığımızda ise 2020 Aralık’ta 27 milyon 53 bin kişi, 2019 Aralık’ta 27 milyon 658 bin kişi, 2018 Aralık’ta 27 milyon 655 bin kişi, 2017 Aralık’ta ise 28 milyon 288 bin kişidir. O dönem Türkiye nüfusu 80,8 milyon idi. Almanya’da çalışan sayısı şuan 45 milyon 93 bin kişidir. Bu konuda karşılaştığımız sorunlardan biri de yeşil kart sahibi olan kişilerin kartlarının iptal olmaması için sigortalı olarak çalışmak istememeleridir” diye konuştu. 

66 İLİN TOPLAMI KADAR VERGİ ÖDÜYORUZ

Zeytinoğlu, Kocaeli vergi gelirleriyle ilgili rakamlara ilişkin değerlendirmesinde, “Kocaeli; İstanbul, İzmir ve Ankara’dan sonra toplanan vergilerin yüzde 9,46’sını karşılayan dördüncü il oldu. 2020 yılında 3. sıradaydık. İlimiz, 2021 yılında 110 milyar 216 milyon TL vergi ödemiştir. Detaylarına baktığımızda, ÖTV gelirlerindeki azalmanın etkisini görüyoruz. 2022 yılında bu kalemde artışlar olacağını düşünüyoruz. Kocaeli olarak 66 ilin toplamı kadar vergi ödüyoruz. 66 ilin vergi gelirine baktığımızda104.9 milyar TL olduğunu görüyoruz. Geçen yıl 70 ilin toplamı kadar vergi ödüyorduk. Tahakkuk/tahsilatta yüzde 90,29 ile birinci sıradayız. Kocaeli’de kişi başına ödenen vergi 54 bin 202 TL'dir. Türkiye genelinde bu oran 13 bin 755 TL’dir. Bu anlamda devlete en fazla kazanç sağlayan iliz. Kocaeli’de kişi başına devletin harcaması ise 5 bin 793 TL’dir. Türkiye ortalamasına baktığımızda 18 bin 890 TL olduğunu görüyoruz. ” şeklinde konuştu.

KGF DESTEK PAKETİ

Finansmana erişim konusundaki gelişmeleri de paylaşan Zeytinoğlu, “1 Ocak'ta Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan KGF kefaletiyle kullandırılacak olan 60 milyar TL'lik 3 yeni destek paketinin işletmelerimiz için hayırlı olmasını temenni ediyorum. Cumartesi günü de Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Nureddin Nebati finansman destek paketinin ayrıntılarını açıkladı. KGF destek paketinin; 25 milyarı yatırım destek paketi, 25 milyarı ihracat destek paketi, kalan 10 milyarı işletme gereksinim paketinden oluşuyor. KGF yatırım kredileri azami 2 yılı ödemesiz, 8 yıl olacak. KGF destek paketlerinde hedef sektörler; imalat, ihracat, tarım, teknoloji ve toptan ve perakende sektörleri olacak.

HIZLI BİR ŞEKİLDE UYGULANMASINI BEKLİYORUZ

Yatırım kredileri için azami 24 ay ödemesiz dönem, azami 96 ay vade olacak. Faiz oranı 0-24 ay için TLREF artı yüzde 1, 24 ay üzeri için TLREF artı yüzde 2 olacak. KOBİ ve KOBİ dışı şirketlere verilecek. Orta-yüksek ve yüksek teknoloji üreten sektör firmalarına 1,25 kat kefalet limiti. Her bir KOBİ için maksimum 25 milyon lira, büyük firmalar için 100 milyon lira limit olacak. İhracat destek paketinde azami 6 ay ödemesiz dönem, azami 18 ay vade olacak. Faiz oranı TLREF artı yüzde 1 olacak. İşletme kredileri azami 6 ay ödemesi olmak üzere 24 aya kadar olacak. İşletme sermayesi 
ihtiyaçları için yalnızca kartlı kullanım şartı bulunmaktadır. Nakit kredi kullanımı yüzde 10 ile sınırlıdır. Refinansman amaçlı kullanım yasak. Amaç dışı kullanım, gerçek dışı beyan için özel yaptırım hükümleri uygulanacak. Ayrıca; Yastık altı altınların sisteme kazandırılmasını içeren yeni mekanizmayı ve 1 Mart'tan itibaren 81 ilde en az bir adet olmak üzere 1.500'ün üzerinde kuyumcu dahil olacak. Yükselen enflasyona karşı atılacak adımları anlattı. Temel gıda ürünlerinde yüzde 8 olan KDV’de yüzde 1’e indirildi. Bu KGF desteklerinin hızlı bir şekilde uygulamaya geçirilmesini bekliyoruz.”

ENERJİDE YAŞANAN GELİŞMELER

Konuşmasının son kısmını enerjide yaşanan gelişmelere ayıran Zeytinoğlu şöyle konuştu: “Malumunuz, doğalgaz tedariğinde ocak ayı sonunda İran kaynaklı sorunlar yaşadık.  Bu konuda sistemlerin tamamen çökmemesi, halkın doğalgaz ve elektriksiz kalmaması adına hükümetimiz bir karar alarak riski sanayicilerle paylaştı. Yüksek miktarda gaz çeken sanayi kuruluşlarında yüzde 40 kısıntıya gidildi. Sonra bu oran yüzde 20’ye indirildi. Elektrikte ise bölgemizde 3 gün kesinti yaşandı.  Bu kesinti ve kısıntılar; özellikle cam, demir-çelik, kimya, gıda, çimento ve seramik gibi sektörlerde ani duruşlarla kapasite kaybına neden oldu.  Süreç çok uzun olmadığı için firmalarımız ekstra çalışarak veya daha fazla vardiya yaparak bu kayıplarını telafi edilebileceğine inanıyoruz.

BAKANLARA TALEPLER İLETİLDİ

Fakat üretim süreçlerindeki hassasiyetler nedeniyle haddahane, ark ocağı, ergitme fırınları gibi sürekli enerji ihtiyacı olan sanayi üretimlerinde ve ihracat taahhüdü bulunan firmalarda  yavaşlamanın mümkün olamayacağını da vurgulamak isterim. Bu sebeple üretime ara verme imkanı olmayan firmalarımız cezai müeyyidelere rağmen çalışmak zorunda kaldılar. Bu cezaların uygulanması zaten artışta olan enerji fiyatlarını daha da arttırdı. Bu süreçte TOBB camiası olarak Enerji Bakanımız Sayın Fatih Dönmez ve Sanayi Bakanımız Sayın Mustafa Varank ile yaptığımız toplantıda sorunlarımızı dile getirdik.  Özellikle üretim hassasiyetleri nedeniyle durma imkanı olmayan tesislerin bu uygulamadan muaf tutulması ile taleplerimizi kendilerine ilettik. Taleplerimizi olumlu değerlendiren bakanlarımıza teşekkür ediyoruz. 

FİYAT ARTIŞLARININ YENİDEN ELE ALINMASINI İSTİYORUZ

Diğer taraftan enerji fiyatlardaki ciddi artışlar ve bu fiyatların öngörülebilir olmaması nedeni ile firmalarımızın bütçelerine uyum konusunda ve fiyat belirlemede sorunlar yaşadığını da biliyoruz. Bu sebeple elektrikteki çok yüksek fiyat artışları konusunun da yeniden ele alınmasını bekliyoruz. Ayrıca, bu arızalar ve kesintiler konusunda firmalarımıza çok daha önceden bilgilendirme yapılmış olsa daha efektif planlama yapabiliriz. Çünkü sanayi kuruluşlarının kurulu güçleri kadar bir alternatif enerji kaynağı yaratması söz konusu değil. Burada esas olan Yeşil Mutabakat’a uyumumuz çok değerli. Bundan sonra ülkede yapılan yeni yatırımlarda binaların LEED sertifikalı olması, firmaların çatılarında ve OSB’lerde güneş enerjisi yatırımlarının yapılması, güneş enerjisinden elektrik üretilmesi ve tüm bu çalışmaların maddi olarak desteklenmesi gibi stratejik planlar yapmamız lazım.  Böylece hem enerjide dışa bağımlılık oranımızı azaltabilir hem de Yeşil Mutabakata uyum sağlayabiliriz.”

DOĞALGAZDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ ARTTI

Zeytinoğlu’nun konuşmasının ardından BOTAŞ geçmiş dönem Genel Müdürü Gökhan Yardım meclise hitap etti. Yardım, doğalgazın enerji gündemindeki yeri, Türkiye’nin doğalgaz tedariki ve kullanım alanları konusunda bilgi vererek, enerji kesintilerine karşı alınması gereken önlemlere ilişkin önerilerini paylaşan bir sunum gerçekleştirdi. Türkiye’nin ilk doğalgaz alım anlaşmasını 1984 yılında Rusya ile yaptığını belirten Yardım, “Türkiye ulusal enerji dengesinde ithalata bağımlı bir ülke. Ulusal enerjinin yüzde 70’ini ithal ediyoruz, bunun yüzde 83’ü fosil kaynaklar. Birincil enerji tüketiminin yüzde 27’si ise doğalgaz kaynaklı” dedi. 2019’dan bu yana hidrolikten elektrik üretimin azaldığın ancak doğalgazdan elektrik üretiminin arttığını söyleyen Yardım, “Bu süreçte Türkiye’nin yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üretimini de artırmaya başladığını paylaşmak isterim” ifadelerini kullandı. 

SANAYİDE DOĞALGAZ KULLANIMI

Sanayide doğalgaz kullanımının 1988 yılında başladığına dikkat çeken Yardım, “Yıllar içerisinde sanayide elektrik tüketiminde çok az artış olurken, ticarethane, resmi daire ve konutta doğalgaz tüketimi giderek artış göstermeye başlamıştır. Şu an 17,9 milyon doğalgaz bağlantısı ile 81 ilde 56 milyon kişi doğalgaz kullanmaktadır. Konutta doğalgaz kullanımı, aralık-şubat ve mevsim sıcaklıklarına göre mart aylarında kış mevsiminin de etkisiyle artış göstermektedir. Bu da her yıl 1 milyar metreküp daha doğalgaz ihtiyacımız var demek oluyor. Türkiye’nin yıllık ise 55-60 
milyar metreküp doğalgaza ihtiyacı var” dedi. 

DOĞALGAZIN ÖNEMİ ARTACAK

Türkiye’nin doğalgaz alım kontratları ve fiyatları hakkında da bilgi veren Yardım, dünyada doğalgaz fiyatlarının geçen yıl eylül ayı itibariyle artış gösterdiğinin ve petrol fiyatlarını geçtiğinin  altını çizdi. Ocak ayında doğalgazda yaşanan arz sıkıntısına değinen Yardım, “Tüketim artıp gaz azalınca gaz boru hattında basınç azalıyor ve bu bizim istediğimiz bir şey değil. Arz kanallarında sıkıntılar yaşanabiliyor. Bu tür sıkıntılarda bir şehrin elektriğini 4-5 saat kestiğinizde doğalgaz tüketimini de azaltabilirsiniz. Ancak bu sefer öyle yapılmadı, sanayide kısıntıya gidildi. Bu sanayicilerin istediği bir şey değildi. Sanayicilerin bu tür kısıntılardan etkilenmemesi için mali yardım yapılarak ikinci bir enerjiyi bulundurması sağlanabilir. Devletin yapması gereken şey mümkün olduğunca enerji kaynaklarını çeşitlendirmek olmalıdır” diyerek, iklim değişikliği politikaları doğrultusunda da doğalgazın öneminin artacağına işaret etti. Yardım daha sonra meclis üyelerinin sorularını yanıtladı. 

İş Dünyası, 16 Şubat 2022 21:22