Yargıtay’dan işten çıkarma açıklaması

Polis & Adliye, 12 Ağustos 2020 06:55

Yargıtay’ın kararı milyonlarca çalışanı ilgilendiriyor. İşyerinde yaşanan tartışmalarla ilgili Yargıtay kararlarına göre, işveren, kavgaya karışan işçilere uygulayacağı yaptırımlarda adalete uymalı. Kavga eden işçilere verilen diğer cezalarda veya işten çıkarmalarda hakkaniyete uygun davranmalı.

Milliyet’te yer alan habere göre, İş Kanununun 25. maddesi işverenin hangi durumlarda iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshedebileceğini düzenlemektedir. İşveren açısından derhal fesih nedenleri dört başlık altında toplanmaktadır.

Bunlardan ilki sağlık nedenleri, ikincisi ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller, üçüncüsü zorlayıcı nedenler dördüncüsü ise işçinin tutuklanmasıdır. İşçinin tutuklanması dahil, bir, üç ve dördüncü başlıklar diğer koşullar da varsa işçiye kıdem tazminatı kazandırmaktadır.

HAKKIN NASIL KULLANILACAĞINI BELİRLEMEK ÖNEMLİ

İşçinin diğer koşulları varsa işsizlik ödeneğinden yararlanmasına imkan tanımaktadır. Tüm bu nedenlerle hangi durumların ikinci başlık altında düzenlenen ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller kapsamında değerlendirileceğinin, işverenin bu başlık altında değerlendirilebilecek davranışlar olması halinde hakkını nasıl kullanacağının belirlenmesi oldukça önemlidir.

6 İŞ GÜNÜ İLE SINIRLANDIRILDI

İşçinin hem kıdem tazminatı hakkından hem de işsizlik ödeneği almaktan mahrum bırakan bu durumların dikkatli incelenmesi gerekmektedir. Hatta sırf bu nedenle ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan davranışlarda, fesih hakkı işverenin eylemi ve yapan işçiyi öğrenmesinden itibaren altı iş günlük süre ile sınırlandırılmıştır. Bunun amacı işçiyi oldukça mağdur edebilecek bir hakkın kullanımını belirsiz bir süreye yaymayı engelleyerek işçinin korunmasını sağlamaktır.

SATAŞMA DERHAL FESİH NEDENİ

25. maddenin II numaralı bendinin (d) alt bendi işçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşmasını derhal fesih nedeni olarak saymıştır. İşyerinde veya işyerine ait araçlarda sık sık tartışmaların yaşandığı, hatta bu tartışmaların fiziksel şiddete dönüştüğü bilinen bir gerçektir.

DERHAL FESİH HAKKI TANIYOR

İşverene işyerindeki düzeni sağlama noktasında önemli bir mücadele aracı sunan ilgili hüküm, işçinin işyerinde kavga etmesi halinde iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedilebilmesine imkan tanımaktadır.İşverenin kavgayı ve bunu yapan işçiyi öğrenmesinden itibaren altı işgünü içinde iş sözleşmesini derhal feshetme hakkı bulunmaktadır. Bu şekilde kavga eden işçi kıdem tazminatına hak kazanamayacağı gibi, işsizlik ödeneğinden de yararlanamayacaktır.

EŞİT İŞLEM BORCUNA AYKIRI

İşverenin kavga nedeniyle uygulayacağı fesihlerde eşit davranma borcuna uygun hareket etmekle yükümlü olup olmadığı tartışmalıdır. Yargıtay 2004 yılında verdiği bir kararında, kavganın işverenin başka bir işçisi tarafından başlatıldığı, olayda hafif tahrikin varlığının ceza yargılaması sonucu kabul edildiği, gerek ceza dosyasındaki kanıtlardan, gerekse dosya içeriğinden tarafların karşılıklı olarak birbirlerini darp ettiklerinin anlaşıldığı, kavga sonucunda kavgayı başlatan, davacının kaşını yararak yaralama fiilini ika eden işverenin diğer işçisinin iş sözleşmesinin bu olay nedeniyle feshedilmediği belirtilerek işverenin eşit işlem borcuna aykırı davrandığı kabul edilmiştir.

YARGITAY’IN VERDİĞİ KARAR

Yargıtay'ın verdiği karardan kavgaya karışan işçilerin iş sözleşmesi feshedilecekse her iki tarafın da iş sözleşmesinin feshedilmesi gibi bir anlam çıkmamaktadır. Yargıtay'ın kararında ifadesini bulan işverenin kavgaya karışan işçilere uygulayacağı yaptırımlarda adalete uygun bir şekilde hareket etmesi gerektiğidir. Kavga eden işçilere verilen diğer cezalarda veya işten çıkarmalarda hakkaniyete uygun hareket edilmesi gerekmektedir.

İŞ SÖZLEŞMESİ HAKKI

Yargıtay incelemesine konu olan bir olayda tanıklar ilk ifadelerinde, serviste yaşanılan tartışmanın işten çıkartılan işçi tarafından başlatıldığını, şoförün işten çıkarılan işçiye işyeri yetkilileri ile görüşmesi gerektiğini, kendisine verilen talimatın bu yönde olduğu konusunda açıklamalar yaptığını, ancak işten çıkarılan işçinin tartışmayı devam ettirerek şoföre seyir halindeyken yumrukla vurduğunu, aracın bu nedenle kaza tehlikesi altında durdurulduğunu, diğer personelin de bu sırada araç içerisinde olduğunu belirttiğini belirtmişlerdir. Yargıtay ise olayın bu şekilde gerçekleştiğinin ispatlanması halinde, işçinin iş sözleşmesinin haklı olduğunu belirtmiştir.

DERHAL FESİH HAKKI KULLANILMALI

Dolayısıyla iki karardan da çıkan ortak sonuç, kavga halinde somut olayın şartlarından hareket ederek, tarafların kusur durumlarının değerlendirmek ve buna göre derhal fesih hakkını kullanmak gerekmektedir. İşverenin kusuru ağır olan tarafa ceza vermez veya daha hafif bir ceza verirken, görece daha hafif kusurlu tarafı işten çıkarması eşit davranma borcuna aykırılık oluşturacaktır. Fesih hakkının kullanılmasında eşit davranma borcu bulunmakla birlikte, bunun anlamı kavganın bütün taraflarına aynı sonucun uygulanması değil, olayın şartlarına uygun sonuçların uygulanmasıdır.

EYLEM AYNI ZAMANDA

Kavgada ortaya çıkabilecek sonuçlardan biri de işçinin yaptığı eylemin aynı zamanda suç niteliği taşımasıdır. İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi de bir derhal fesih nedenidir. Böyle bir durumun gerçekleşmesi halinde de işveren iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilecektir. İşçi kıdem tazminatına hak kazanmayacağı gibi işsizlik ödeneğinden de yararlanamayacaktır.

Polis & Adliye, 12 Ağustos 2020 06:55

Yorumlar (0)