İşte Türkiye'de salgının biteceği tarih

Sağlık, 31 Mayıs 2020 06:15

Ankara Üniversitesi (AÜ) Uygulamalı Bilimler Fakültesi Aktüerya Bilimleri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Tank, bilimsel araştırma projesi kapsamında tüm ülkelerin korona virüsü verilerini analiz etti. Prof. Dr. Tank, ellerindeki verileri değerlendirerek simülasyonlar yaptıklarını, buna göre salgının Türkiye’de başladığı tarih olan 11 Mart'tan 180 gün sonra yok olmasını beklediklerini kaydetti.

AÜ Uygulamalı Bilimler Fakültesi Aktüerya Bilimleri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Tank, üniversite bünyesinde başlatılan bilimsel araştırma projesi kapsamında tüm ülkelere ait korona virüsü ile ilgili verileri, Türkiye’dekilerle karşılaştırdı. Prof. Dr. Tank, karşılaştırmalı veri analizi sonucunda salgının Türkiye’de bitiş tarihine ilişkin sonuçlar aldıklarını belirtti.

Türkiye’nin korona virüsü salgınında ‘pik’ noktasını gördüğünü ve artık sönümlenme aşamasına geçtiğine işaret eden Prof. Dr. Tank, sönümlenme aşamasının uçağın piste inmek için alçaldığı sürece benzediğini söyledi.Prof. Dr. Tank, “Biz pik noktasını 23 Nisan olarak görmüştük. Türkiye çok uzun bir müddet tırmanış aşamasındaydı, 23 Nisan'dan sonra artık yavaş yavaş yatay seyre geçti, ‘plato’ denilen seyre geçti ve 21 Mayıs'tan itibaren de sönümlenme aşaması başladı.

Yani uçak artık teker koyma yolunda ilerliyor.Tabii ki bu bir süreç, aşağı doğru iniyor. Bu süreçte bütün bu tahminler mevcut koşulların geçerliği altında devam ediyor. Ama iniş aşamasında herhangi bir türbülansa yakalanmamak için kişisel önlemlerimizi en üst düzeyde tutmamız gerekiyor” dedi.

‘SİMÜLASYONA GÖRE 180 GÜNDE YOK OLACAK’

Prof. Dr. Fatih Tank, ellerindeki verileri değerlendirerek simülasyonlar yaptıklarını, buna göre salgının Türkiye'de başladığı tarih olan 11 Mart'tan 180 gün sonra yok olmasını beklediklerini dile getirdi. Prof. Dr. Tank, “Azalma büyüme faktörleri dikkate alınarak sayıları iterasyon yöntemleriyle incelediğimizde 180 gün sonra bitebileceği gözüküyor; ama bu mevcut koşullarda.Mevcut koşullar derken bu kısıtlama anlamında değil, ölüm oranlarımız, ölüm sayılarımız, büyüme faktörümüz bunları dikkate aldığımızda 180 gün gibi gözüküyor.

Bunlar tabii ki birer gösterge. Biz önlemlerimizden ne kadar uzaklaşırsak bu öteye atacaktır.Son vakalarımıza baktığımızda, simülasyon çalışmalarını yaptığımızda 1 Ağustos itibarıyla 56 tane vaka tespit edilmesini bekliyoruz. Ama tabii ki bunlar bir simülasyon sonucu, eğer biz kendi kişisel önlemlerimizi değiştirirsek bu tabii ki rakamlara yansıyacaktır ve rakamlarda değişiklik olabilir” ifadelerini kullandı.

SALGININ BULAŞMA KATSAYISI 0,4

Türkiye'deki vaka sayılarına bakıldığında bir kişinin hastalığı kaç kişiye bulaştırdığının da hesaplanabildiğini kaydeden Tank, ‘R0’ katsayısının toplumda hiç bağışıklık kazanan kimse olmadığı durumda, ‘R’ katsayısının ise toplumda bağışıklık kazanmış kişilerin olduğu durumda bir kişinin kaç kişiye hastalık bulaştırdığını gösterdiğini ifade etti. Fatih Tank, “Şu an R0 katsayısı 2,1 civarında, R katsayısı ise 0.4’larda” dedi.

SOKAĞA ÇIKMA YASAĞI ÖNCESİ VE SONRASINDAKİ HAREKETLİLİK

Google ve Apple verilerini dikkate alarak sokağa çıkma kısıtlaması öncesinde ve sonrasında yaşanan hareketliliği de incelediklerini dile getiren Prof. Dr. Tank, çok ilginç sonuçlara ulaştıklarını, sokağa çıkma kısıtlaması öncesinde ve sonrasında hareketliliğin tavan yaptığını, özellikle marketlere ve eczanelere yönelik büyük bir hareketlilik yaşandığını açıkladı.Sokağa çıkma kısıtlaması uygulanan Ankara, İstanbul ve İzmir'deki insan hareketliliğine ilişkin verileri, kısıtlamanın olmadığı Antalya ile karşılaştırdıklarını da söyleyen Prof. Dr. Tank, Antalya'daki market ve eczane hareketliliğinde herhangi bir artış ve dalgalanma yaşanmadığına dikkat çekti.

‘İNANILMAZ BİR DALGA VAR’

Prof. Dr. Tank, her sokağa çıkma kısıtlamasından önce çok yüksek derecede hareket ettiklerini vurgulayarak, “Sokağa çıkma kısıtlamasının olduğu günler bu doğal olarak dip yapıyor. Sokağa çıkma kısıtlaması bittikten sonra tekrar tavan yapıyor ve ondan sonra 1-2 gün düşüyor. Tekrar sokağa çıkma yasağı başlayacağı zaman tekrar çok yükseliyor ve düşüyor. İnanılmaz bir dalga var.Sokağa çıkma kısıtlaması başlamadan önceki döneme göre en az 8 kat bir artış var. Yani sokağa çıkma yasağımız olmasaydı biz marketlere ne kadar gidiyorduk? Bir kere gidiyorduk. Ama şimdi sokağa çıkma kısıtlamasından sonra 8 kere gidiyoruz.

Bizim burada gözlemlediğimiz ve bulgu olarak sunabileceğimiz en önemli şey her sokağa çıkma yasağından önce ve sonra hareket ettiğimizden bir sonraki hafta daha fazla hareket ediyoruz.Marketlerde ve eczanelerdeki hareketliliğimiz salgın öncesi dönemden çok çok daha fazla ve son zamanlarda hala resmi olarak parklar bahçeler açılmadığı halde, parklardaki ve bahçelerdeki hareketliliğimizin de son zamanlarda arttığı gözleniyor. Sosyal mesafe ne kadar korunuyor? Bunun ayrı bir araştırma konusu olması lazım” dedi.

Sağlık, 31 Mayıs 2020 06:15

Yorumlar (0)