Vergi yükü akaryakıta döndü

Akaryakıtta fiyat artışlarını sınırlamak amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi sona erdi. Böylece devletin ÖTV’den vazgeçtiği dönem kapanırken benzin ve LPG’de vergi yükü yeniden pompaya dönmeye başladı. Kışa girerken enerji fiyatlarında zam kapıları açıldı.

Akaryakıt harcamalarının 2026 yılı tüketici enflasyonu sepetindeki ağırlığı yüzde 3,21. Ancak akaryakıttaki zamların enflasyon üzerindeki etkisi bu oranla sınırlı kalmıyor. Benzin, motorin ve LPG fiyatlarındaki yükseliş doğrudan tüketiciye yansırken taşımacılık, tarım, gıda, sanayi ve hizmetler üzerinden maliyetleri de artırıyor.

Eşel mobil sisteminin enflasyon üzerindeki etkisine ilişkin hesaplamalar, uygulamanın kaldırılmasının yaratabileceği riskin boyutunu da ortaya koyuyor. Merkez Bankası’nın analizine göre Brent petrolün ortalama 90 dolara çıkması halinde eşel mobil sisteminin enflasyonu aşağı çekici etkisinin 3,7 puana kadar ulaşabileceği hesaplanıyor.

Brent petrolün 100 doları aştığı bir dönemde akaryakıtta tüketici lehine kullanılan vergi desteği sona erdirildi. Sistemin sona ermesiyle LPG’de ÖTV kilogram başına 9,2190 liradan 11,3830 liraya çıkarıldı. Vergi artışı otogaz fiyatına yaklaşık 1,48 lira zam olarak yansıyor. Benzinde ise artış tek seferde yapılmadı. Eşel mobil öncesindeki ÖTV tutarına dönülmesi halinde yaklaşık 12,47 liralık zam yansıması bekleniyordu. Bunun yerine vergi artışı üç aya yayıldı. Benzinin litre başına ÖTV’si ekimde 7,9000 liraya, Kasım'da 11,3600 liraya, Aralık'ta ise 14,8277 liraya çıkacak.

YÜZDE 30’U TOPLANDI

Böylece ekonomi yönetimi enflasyondaki artışı göz alarak bütçe gelirlerini tercih etti. Petrol ve doğalgaz ürünlerinden alınan ÖTV, geçen yılın Ocak-Ağustos döneminde 324,1 milyar lira olurken bu yıl aynı dönemde 197 milyar liraya geriledi. 2026 yılı bütçesinde bu kalemden 656,5 milyar lira gelir hedeflenmişti. Yılın ilk sekiz ayında hedefin yaklaşık yüzde 30’u tahsil edilebildi. Sistemin sona ermesi bütçenin vergi gelirlerini artıracak ancak petrol ve kur hareketleri tüketiciye doğrudan yansıyacak.

Ekonomi, 02 Ekim 2026 11:23