Kaza tespitlerinde teknoloji devreye sokulacak!

IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği Üst Yöneticisi (CEO) Murat Çiftçi, otonom araçlarla sürücü merkezli geleneksel sorumluluk anlayışının değişeceğini belirterek, gelecekte kaza durumlarında yalnızca sürücünün davranışının değil, aracın yazılımı ve siber güvenlik altyapısı gibi unsurların da masaya yatırılacağını belirtti.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, otomotiv sektöründe sürücü destek sistemlerinden belirli koşullarda sürüş görevini devralabilen sistemlere kadar uzanan teknoloji hızla gelişirken, uluslararası mevzuat da bu dönüşüme uyum sağlıyor.

Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE) bünyesindeki Dünya Araç Mevzuatını Uyumlaştırma Forumu, tamamen sürücüsüz otonom sürüş sistemlerine yönelik küresel düzenleyici çerçeveyi haziranda kabul etti. Yeni çerçeve, güvenlik yönetim sistemlerinden test ve doğrulamaya, araçların kullanım sürecindeki sürekli izlenmesine kadar ortak güvenlik kriterleri getiriyor.

Aracı kimin kullandığı ve kazaya kimin neden olduğu soruları üzerine kurulu geleneksel trafik sigortası ve kasko yaklaşımının da gelecek dönemde yeniden şekillenmesi bekleniyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Çiftçi, otonom araç sigortası açısından büyük değişimin sorumluluk kavramında yaşanacağına dikkati çekerek, "Gelecekte bir trafik kazasında yalnızca sürücünün davranışını değil, aracın yazılımını, sensörlerini, üreticisini, teknoloji sağlayıcısını ve hatta siber güvenlik altyapısını konuşacağız. Bu dönüşüm, sigorta sektörünün risk tanımını da yeniden şekillendirecek" ifadelerini kullandı.

Bugünkü sistemin büyük ölçüde insan davranışı üzerinden çalıştığını, sürücünün kusuru, diğer tarafların davranışı ve kazanın oluş şekli değerlendirilerek sorumluluk belirlendiğini aktaran Çiftçi, şunları kaydetti:

"Ancak sürüş kararlarının bir bölümünü veya tamamını yazılımın verdiği bir dünyada, bu denklem değişiyor. Kaza sürücünün hatasından mı, sensörün çevreyi yanlış algılamasından mı, yazılımdaki bir problemden mi, yoksa aracın teknik bir arızasından mı kaynaklandı? Sigortacılık açısından önümüzdeki dönemin temel sorularından biri bu olacak. Direksiyondaki insanın rolü azaldıkça, teknoloji sağlayıcılarının sorumluluğu daha görünür hale gelecek. Dolayısıyla bir kazayı değerlendirirken yalnızca 'Sürücü ne yaptı' sorusunu sormak yeterli olmayacak. 'Araç ne yaptı, sistem neden bu kararı verdi ve sistem olması gerektiği gibi çalıştı mı?' sorularının da yanıtlanması gerekecek."

Çiftçi, kazalardaki sorumluluğun aracın otonomi seviyesine ve kaza anında sürüş görevini kimin yerine getirdiğine göre değişebileceğini belirterek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Burada önemli olan, aracın ne kadar 'otonom' olduğunun doğru tanımlanması. Sürücünün sistemi sürekli izlemesi gereken bir araçla, belirli koşullarda sürüş görevini tamamen üstlenen bir araç arasında hukuki ve sigortacılık açısından önemli farklar var. Bu nedenle gelecekte kazanın saniyeler öncesindeki araç verileri, sistemin aktif olup olmadığı, sürücüye müdahale uyarısı verilip verilmediği ve sensörlerin ne algıladığı, hasar değerlendirmesinin önemli parçaları haline gelebilir."

Otonom sürüşün yaygınlaşmasıyla geleneksel araç sigortalarında ağırlıklı olarak sürücü, araç ve kullanım özellikleri üzerinden yapılan risk değerlendirmelerine yeni parametrelerin ekleneceğini vurgulayan Çiftçi, şöyle devam etti:

"Bugün bir aracın sigorta riskini değerlendirirken aracın modeli, değeri, kullanım şekli, hasar geçmişi ve sürücü profili gibi pek çok faktöre bakıyoruz. Otonom araçlarda ise bunlara yazılım versiyonu, sensör teknolojileri, otonom sürüş seviyesi, siber güvenlik altyapısı ve sistem güncellemeleri gibi tamamen yeni değişkenler eklenebilir. Bir sensörün yol üzerindeki bir nesneyi yanlış algılaması, yazılım güncellemesinin beklenmeyen bir sonuç yaratması veya sistemler arasındaki iletişimin kesintiye uğraması, gelecekte bir hasarın nedeni olabilir. Bugün sürücü hatasını tartışırken, yarın algoritmanın verdiği kararın nasıl oluştuğunu tartışabiliriz. Bu da hasar tespitinden sorumluluk paylaşımına kadar sigortacılığın birçok sürecini değiştirecek."

"SİBER SALDIRI YALNIZCA KİŞİSEL VERİLERİN ELE GEÇİRİLMESİ DEMEK DEĞİL"

Siber saldırıların otomobil sigortasının da konusu haline geldiğini aktaran Çiftçi, "Bağlantılı bir araçta siber saldırı yalnızca kişisel verilerin ele geçirilmesi anlamına gelmiyor. Teorik olarak, aracın bazı fonksiyonlarının etkilenmesi, sistemlerin devre dışı kalması veya sürüş güvenliğinin riske girmesi gibi çok daha ciddi senaryolar söz konusu olabilir. Dolayısıyla geleceğin otonom araç sigortası, fiziksel hasar, ürün sorumluluğu ve siber risklerin kesiştiği çok daha bütüncül bir yapıya dönüşebilir" değerlendirmesini yaptı.

Çiftçi, Otonom sürüş sistemlerinde risklerin ortadan kalkmayıp, şekil değiştireceğine dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

"Otonom sürüş sistemlerinin gelişmesiyle bazı kaza türlerinin azalması mümkün. Ancak bu, riskin ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor. Riskin kaynağı değişecek. İnsan hatasının payı azalırken, yazılım, donanım, veri, siber güvenlik ve ürün sorumluluğu gibi alanların ağırlığı artacak. Sigortacılık da tam olarak bu değişimi doğru okuyabilmek zorunda. Sigortacılık, her zaman değişen risklere uyum sağlayarak gelişti. Otonom araçlar da bunun yeni ve çok önemli bir örneği. Gelecekte teknolojiyi anlamadan riski, riski anlamadan da doğru sigorta çözümünü oluşturmak mümkün olmayacak. Bugünden yarının poliçesini yazmak mümkün olmayabilir ancak yarının risklerini bugünden okumaya başlamak zorundayız."

"Otonom sürüş yaygınlaştıkça kasko, trafik, ürün sorumluluğu ve siber sigorta arasındaki sınırların giderek daha fazla iç içe geçtiğini göreceğiz. Bizim rolümüz de müşterilerimizin yalnızca mevcut risklerine değil, teknolojiyle ortaya çıkacak yeni sorumluluk alanlarına karşı da hazırlıklı olmasını sağlamak. Sigortacılığın geleceğini, teknolojiyi takip eden değil, teknolojinin yarattığı yeni riskleri önceden okuyabilen kurumlar şekillendirecek."

Polis & Adliye, 28 Ağustos 2026 09:05