Makina Mühendisi Genç’ten çöp miktarını azaltma önerisi!

Göksel Genç’in yazılı açıklamasının içeriği şöyle:

Son aylarda Kocaeli Büyükşehir Belediyesi meclis gündeminde çöp tesisi yer seçimi konusu önemli bir yer tutmaktadır. Mevcut çöp tesisinin stok sahasının dolması, kapasitesinin yetersiz kalması ve artan çöp transfer maliyetleri yeni bir tesis arayışını zorunlu hâle getirmiştir.

Uzun süredir devam eden çöp ayrıştırma ve yakma tesisi yeriyle ilgili süreçte defalarca yer değişikliği yapılmıştır. Hiçbir ilçe bu tesisi kendi sınırları içerisinde istememektedir. Bu durum anlaşılabilir bir toplumsal reflekstir.

Ancak tartışmanın odağı yanlış bir noktada yoğunlaşmaktadır. Asıl mesele tesisin nereye yapılacağı değil, bu tesise giden çöp miktarının nasıl azaltılacağıdır.

Tüketim alışkanlıklarımızı değiştirmeden çözüm mümkün değil.

Kalıcı çözüm, atık oluşmadan önce başlar. Öncelikle tüketim alışkanlıklarımızı gözden geçirmeliyiz. Özellikle plastik kap ve şişe kullanımının azaltılması,

Sıvı deterjan ve temizlik ürünlerinde tekrar dolum sistemlerinin yaygınlaştırılması,

Plastik su şişesi kullanımını azaltmak için su sebillerinin artırılması,

Tek kullanımlık ürünlerin sınırlandırılması gibi adımlar, çöp miktarını doğrudan azaltacaktır.

Yerinde ayrıştırma hayati öneme sahiptir. Çöpün kaynağında ayrıştırılması, yani yerinde ayrıştırma; hem çevresel hem de ekonomik açıdan en etkili yöntemdir.

Gıda atıkları kompost hâline getirilerek yeniden toprağa kazandırılabilir.

Cam, plastik, metal ve ahşap, elektronik gibi geri dönüştürülebilir materyaller ekonomiye geri kazandırılabilir.

Ayrıştırma sayesinde depolama ve yakma tesislerine giden atık miktarı ciddi oranda azalır.

Bunun sonuçları nettir: Çöp transfer maliyetleri düşer. Yeni depolama alanı ihtiyacı azalır.

Yakma sonucu oluşan kül ve zararlı emisyon miktarı düşer. Doğaya verilen zarar minimum seviyeye iner.

Temel yol haritası, atık miktarını azaltmak, atıkları yerinde ayrıştırmak, geri kazanım ve geri dönüşümü yaygınlaştırmak.

Bu üç adım kararlılıkla uygulandığında, yeni tesis ihtiyacı da doğal olarak azalacaktır.

Örnekleri var; dünyada  zorunlu atık ayrıştırma uygulamaları sayesinde atıklarının yaklaşık yüzde 80’ini geri dönüştürmekte veya kompost hâline getirmektedir. 

Bu örnek göstermektedir ki doğru planlama, bilinçlendirme ve teşvik mekanizmaları ile atık miktarını azaltmak mümkündür.

SONUÇ VE ÖNERİ

Yerinde ayrıştırma zorunlu hâle getirilmelidir. Hane bazlı bilinçlendirme kampanyaları başlatılmalıdır. Kompost üretimi teşvik edilmelidir.

Geri dönüşüm yapan vatandaşlara ekonomik teşvikler sağlanmalıdır. Sürdürülebilir şehircilik yalnızca yeni tesisler inşa etmekle değil, atığı kaynağında azaltmakla mümkündür.

Gerçek soru şudur: Yeni bir çöp tesisi mi yapacağız, yoksa daha az çöp üreten bir şehir mi olacağız?

Gündem, 25 Şubat 2026 13:10